Dünya kaç bucakmış?

Dünya kaç bucakmış?

Thursday, 11 2026

Dünya kaç bucakmış?

Arsızların en arsızı Trump, Maduro'yu kaçırdığında hayat hep böyle ilerler sanmıştı. Sırtını ona yaslayan diğer despotlar, cesur yeni dünyanın onun şahsında cisimleştiğini düşündüler.

Harikalar diyarında değildi Trump ama medeniyetin yüzlerce, binlerce yıllık üretimi onun ayaklarına serilmişti. Harikalar diyarına giden işte o uçak gemileri, işte o uçaklar olacaktı. Güle oynaya bu yola çıktılar ama karanın kuralları ve hayatın kuralları Trump'ın ve doyumsuz dostlarının kurmacasına benzemez.

Tarih ironiktir, çelişkili sonuçlar üretir. Denebilir ki onun bağrındaki boşluk hesaplanamaz. Bütün hikaye olmaz görünenin, o boşluğun çekim kuvvetinde yazılır. Kapitalizmin tarihi, hesabın çarşıya uymaması tarihidir.

İşte üretimin maliyetinden kurtulma hayallerinin, kısa yoldan milyar dolarlar biriktirme düşlerinin mantıksal sonuçlarıyla karşı karşıyayız. İşte aklın değil fırsatçılığın, üretimin değil spekülasyonun tarihsel bedeli önümüzde.

Kâr oranlarındaki eğilimsel düşüşü çözemeyen dünya kapitalizmine bir "hayat öpücüğü" gerekliydi. Düşünüp taşındılar, Rusya'yı çevrelemeye karar verdiler. Hazır o yıpranmışken İran'ı işgal edeceklerdi. Hepsinden kurtulmuş olarak tarihin bütün rasyonel parçalarını, dünyaya sunduğu alternatif prensipte bütünleştiren Çin'in yükselişine ket vuracaklardı. Böylece dünyanın bütün kaynaklarına hükmedecekti İmparator.

Hayatın diyalektiği o ya, dünya kapitalizminin liderliğini korumaya çalışan Trump, kendi kapitalizminin dahi sonuçlarını hesap edemedi. Kendi halkını görülmemiş enflasyonla yüzleştirdi. Hayat pahalılığı bütün dünyada olduğu gibi, ABD'de de halkın bir numaralı gündemi oldu.

İran serüveninin felaketle sonuçlandığı, biricik müttefik İsrail'in bütün kamuoyu tarafından artık eskisi gibi savunulamadığı, Çin'in ucuz ürünleriyle rekabet uğruna düzenlenen gümrük duvarlarının olsa olsa üretimsizliğin kofluğunu açığa çıkardığı koşullarda; birileri çıktı. Çalışanlar ve geçimini emek gücünü satarak sağlayanlar adına birkaç söz söylediler.

Çok genel olarak onlardan taraf olarak değil, bizatihi onların somut ihtiyaçlarını dile getirerek, onların hedeflerini öne sürerek. Enflasyon karşısında eriyen ücretleri konu ederek, zaten ya hiç olmayan ya da günbegün azalan kamusal hizmetlerin bir sosyal hak olarak karşılanması gerektiğini dile getirerek, servet eşitsizliğinin ulaştığı devasa boyutları sorun ederek.

Sadece söyleyip ruhunu kurtararak da değil, belediye kaynaklarıyla bunu uygulamaya koyarak da. İhtiyaçlar ve hedefler uğruna halkın gücüne ve potansiyeline dayanan bir politik programı öne sürerek de.

Toplumun siyasallaştığı ve siyasetin toplumsallaştığı bu anda, kapitalizmden bir kopuş yaşanmadı ve yaşanamazdı ama onun en arsız liderlerine büyük bir uyarı bayrağı dikti çalışan halk. Cumhuriyetçiler yerine, onların kalesi bile denilebilecek pek çok yerde, halkın ekonomik ihtiyaçlarını çözme sözü vermiş olan Demokrat Parti'ye oy verdi ABD insanı.

Bu yerleşik olandan farklı, yeni bir durum arz eden bir siyaset yaklaşımıdır. Türkiye'de erken bir örneğini Ekrem İmamoğlu ile gördük ama esas olarak Zohran Mamdani mümkünatını gözler önüne serdi. Çalışanların ve yoksulların ihtiyaç ve hedeflerini temel alan bu yeni yaklaşım, farklı bir güzergahın da olasılıklar dahilinde olduğunu kanıtlamıştır. Fransa'daki eylemlerde, Berlin'de Die Linke'nin seçim programında, Lula'nın seçimin ikinci turunda devasa yükselişinin kökeninde, Sırbistan'da Vucic'e karşı Öğrenci Listesi'nin toplumun pek çok derdini konu edinen kapsamlı programında; bu temel yaklaşımın tezahürlerini görüyoruz.

Pozitif ve tanımlanabilir bir siyasal program, toplumsal ihtiyaçlarını eskisi gibi karşılayamayan bir topluma hitap edebilir, onu politik mücadele vermeye sevk edebilir. Nitekim sağın yükselişine çelmeyi takan, sağın yükseldiği gidişata neredeyse cerrahi incelikle müdahale eden yöntem bu oldu.

Dünya çapındaki bu değişimi görüyor olarak, ücretli emekçilerin çok yönlü siyasal programının sonuç verdiğini biliyor olarak hareket etmeliyiz.

Dünyanın toplumunu, toplumların sınıfını, sınıfların insanını hesap edemeyen hakim sınıflara, Trump'ın İran'da öğrendiği gibi, dünyanın kaç bucak olduğunu göstermeliyiz.

Yarın, geniş bir yazar kadrosu ile günceli değerlendirme, siyasi gelişmeleri takip etme, öngörme, anlama ve fikri bir yön çizme hedefindedir. Ancak yayınlanan yazılardaki görüşler, Yarın Yayın Kurulu’nun politik değerlendirmeleriyle tümüyle aynı çizgide olmayabilir. Farklı değerlendirmelere sahip olsalar da mücadeleye katkı sunacağını düşündüğümüz tüm yazılara yayın ilkelerimiz çerçevesinde yer vereceğiz.

Dünya kaç bucakmış?

İlgili Yazılar